دانستنی های ادبی
- آیا می دانستید که تقریباً همه ی اهل کتاب و دست اندرکاران ادب فارسی کتاب مشهور "حسین کرد" را به اشتباه "حسین کرد شبستری" می نامند ؟
حسین كرد نام شخصیت كتابی است به همین نام و متعلق به ادبیات داستانی طبقات عادی و عامی جامعه. وی شخصیتی است نظیر سمك عیار زرنگ، دلیر، مردم دوست، گول نخور، نیرومند و باهوش. متأسفانه این شخصیت در ایران به "حسین كرد شبستری " معروف شده و این ناشی از یك خطای دید است، زیرا كه چاپ نخست آن که به صورت سربی منتشر شده بود، توسط ناشری در تهران به نام «شبستری» صورت گرفت و روی جلد این کتاب كلمه ی «شبستری» با خط درشت در زیر نام کتاب یعنی حسین كرد چاپ شده بود و بدین ترتیب مردم آن را «حسین كرد شبستری» خواندند. حال آن که كردستان با شبستر اصلاً ارتباطی ندارد و در هیچ كجای كتاب نیز از شهر شبستر سخنی در منیان نیست.
2-آیا می دانستید که "جهنم دره" در استان آدربایجان غربی قرار دارد؟
اگر
از شهر خوی در استان آذربایجان غربی به سوی چالدران از جاده ی زرآباد
حركت كنید در میان راه و در نزدیكی روستای قریس به منطقه ی کوهستانی زیبا
و خوش آب و هوایی خواهید رسید به نام "جهنم دره".
امروزه جز كسانی كه
به قصد كوه نوردی و شكار به این منطقه ی كوهستانی می آیند، كمتر كسی برای
گشت و گذار به جهنم دره میرود، زیرا محلی بسیار صعب العبور است.
علت
نام گذاری این منطقه به "جهنم دره" نیز همین است كه این منطقه را كوههای
بلندی در برگرفته و در دورانهای گذشته نیز تا سالهای اخیر پناهگاه كسانی
بوده است كه به دلایل گوناگون با حكومتهای گوناگون وقت خود درگیری
داشته و در این منطقه ی صعب العبور از مردم عادی دور میشدهاند و در آن
جا پنهان می شده اند.
"جهنم دره" هم به دلیل وضعیت کوهستانی خود و هم
از نظر روانی به دلیل حضور این گونه افراد در آن جا برای مردم این منطقه
جایی منفور و خطرناك بوده است. این منطقه در گذشته در مسیر جاده ابریشم
قرار داشته است.
3-آیا می دانستید که برخی از واژه های عربی مانند "طفیلی"، "خرافه" که ما در فارسی به کار می بریم، در حقیقت نام شخصیت هایی از عرب هستند؟
«طفیل»
(به معنای طفل کوچک) نام «طفیل پسر زلال کوفی» مردی از بنی امیه بوده است
که هر گاه گروهی از مردم به مهمانی می رفتند، ناخوانده همراه آنان به
مهمانی می رفت و او را "طفیل العرائس" نیز خوانده اند و از این رو در
فرهنگ عربی طفیل به معنای ناخوانده بوده است. امروزه "طفیل" به شکل "طفیلی"
درآمده است و به معنای انگل و سربار است.
«خرافه» نیز نام شخص عربی
بوده است که ادعا میکرد که جنیان و پریان او را دزدیده و به میان خود
بردهاند و او زمانی در میان آنان زندگی کرده است. اما مردم داستانهای او
را باور نمیکردند و از آن پس به هرچه که باورنکردنی بودند میگفتند "هذا
حدیث الخرافه": یعنی این از داستانهای خرافه است و از آن پس، خرافه به
باورهای سست و بیبنیان گفته میشود.
مناسبت های ادبی سال ۱۳۹۲
|
ردیف |
تاریخ |
مناسبت |
|
1 |
1 اردیبهشت |
روز بزرگداشت سعدی |
|
2 |
25 اردیبهشت |
روز بزرگداشت فردوسی |
|
3 |
28 اردیبهشت |
روز بزرگداشت خیام |
|
4 |
14 تیرماه |
روز قلم |
|
5 |
18 تیرماه |
روز ادبیات کودکان و نوجوانان |
|
6 |
1 شهریور |
روز بزرگداشت ابوعلی سینا |
|
7 |
27 شهریور |
روز شعر و ادب و بزرگداشت استاد شهریار |
|
8 |
8 مهرماه |
روز بزرگداشت مولوی |
|
9 |
20 مهرماه |
روز بزرگداشت حافظ |
|
10 |
24 آبان |
روز کتاب وکتاب خوانی |
|
11 |
25 اسفند |
روز بزرگداشت پروین اعتصامی |
/adabiyatardal.persianblog.ir/post/45
معنی ماههای شمسی
عنی ماه های سال هجری شمسی
نام ماههای تقویم هجری شمسی ریشه اوستایی دارند. که یکی از القاب اهورا مزدا و نام 11 ماه بقیه اسامی فرشتگان و یاوران اهورا مزدا است.
فروردین : نیرو یپیش برنده مهر : عهد وپیمان
اردیبهشت : راستی و پاکی آبان : آب ها
خرداد : کمال و رسایی آذر : آتش
تیر : باران دی : آفریدگار ، دادار
مرداد : جاودانگی و بی مرگی بهمن : اندیشه نیک
شهریور : کشور برگزیده اسفند : فروتنی ، بردباری
این تقویم در دوره پنجم مجلس شورای ملی ایران بر اساس قانون ( مصوب 11 فروردین 1304 هجری شمسی )از بروج به ماه های فارسی تغییر یافتند و از نوروز 1304 تقویم هجری شمسی به عنوان تقویم رسمی کشور جایگزین تقویم هجری شمسی برجی شد .
ضمنا معانی ماه های تقویم هجری شمسی برجی به ترتیب ماه های سال آمده است .
حَمَل : بره میزان : ترازو
ثور : گاو عقرب : کژدم
جوزا : دوپیکر قوس : کمان
سرطان : خرچنگ جدی : بزغاله
اسد : شیر دلو : آب دهنده ، آب کش
سنبله : خوشه گندم حوت : ماهی
گروه ادبیات فارسی قزوین
نام کامل مشاهیر
کمال الملک : محمد غفاری
میرزاده عشقی : سید محمدرضا کردستانی
سیمین بهبهانی : سیمین خلیلی
امیر کبیر : تقی فراهانی
ذبیح الله منصوری : ذبیح الله حکیم الهی دشتی
م. امید : مهدی اخوان ثالث
شهریار : محمدحسین بهجت تبریزی
حافظ : شمس الدین محمد شیرازی
پروین اعتصامی : رخشنده اعتصامی
صائب تبریزی : میرزا محمد علی
سلمان فارسی : روزبه
ستارخان : ستار قرهداغی
میرداماد : میر برهانالدین محمدباقر استرآبادی
باقرخان : باقر تبریزی
نسیم شمال : سید اشرفالدین گیلانی
جبار باغچه بان : میرزا جبار عسگرزاده
بدیع الزمان فروزانفر : محمدحسین بشرویه ای
سعدی : مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله
نیما یوشیج : علی اسفندیاری
افلاطون : آریستو کلس
بزرگ علوی : مجتبی علوی
ر . اعتمادی : رجبعلی اعتمادی
م .. الف . به آذین : محمود اعتمادزاد
ماکسیم گورکی : آلکسی ماکسیموویچ پِشکوف
وندها در زبان فارسي »
وندها در بيش تر زبان ها به ويژه زبان هاي برآمده از زبان هند و اروپايي ، نقش عمده و مهّمي را در زايايي،خلاقّيت و واژه سازي يا تصريف واژه ها ايفا كرده و مي كنند.
پژوهشگران زبان فارسي از وند به نام « تكواژ دستوري » « تكواژ مقّيد» و « وند» نام مي برند. تكواژهاي دستوري بدان جهت كه اكثراً به تنهايي به كار نمي روند و اغلب به تكواژهاي ديگر مي پيوندند « وابسته » ناميده مي شوند .
برگردان اشعار زبان و ادبيات فارسي(1و2) چهارم دبیرستان
نی نامه :
1 – به کلام مولانا هنگامی که سخن می گوید و از جدایی ها و دوری ها شکوه می کند گوش کن.
2-از وقتی که مرا از اصل و اساس خود دور کرده اند همه ی آفریدگان با من هم ناله شـــده اند و نالیده اند.
چندمنبع مهم جهت مطالعه وتحقیق دانش آموزان ودبیران محترم
مرجع شناسى، و روش تحقیق
. آریان پور، امیرحسین: «پژوهش» ، امیرکبیر، چهارم، 1362.
. زرّین کوب، عبدالحسین: «تحقیق درست» ، مجلّه سخن، سال 9، ص409 تا 416.
. اوستا، مهرداد: «روش تحقیق در دستور زبان فارسى و شیوه نگارش» ، عطایى.
ارتباط معنایی
گردآورنده: اکبر یحیوی
بیت زیر از «حافظ» (ادبیات فارسی دوم دبیرستان ص 4) :
«آسمان بار امانت نتوانست کشید / قرعه ی کار به نام من دیوانه زدند»
قرابت معنایی دارد با ابیات و عبارات زیر :
* بار امانت چون گران بود و صعب / من سبک از بار گران گم شدم (غزلیات عطار)
* نپذرفت آسمان بار امانت / که عاشق بود و ترسید از خطایی (مولوی)
* بر خاک من امانت حق گر نتافتی / من چون مزاج خاک ظلوم و جهولمی (مولوی)
* چون امانت های حق را آسمان طاقت نداشت / شمس تبریزی چگونه گستریدش در زمین (مولوی)
* جمال آن امانت کان را فلک نپذرفت / گشتم به اعتمادی کز لطف تست یاری (مولوی)
* ای درد که کوه ازو چون ذرّه ست / بر ذرّه گکی چه می گمارید (مولوی)
* «چنین گفت آن عزیز با دیانت / که تا حق عرضه دارست این امانت
زمین و آسمان زان دررمیده است / که بار عهده ی آن سخت دیده است» (اسرارنامه)
* زهی طاقت که تا ما زین امانت / برون آئیم ناکرده خیانت (الهی نامه)
* غیر انسان کسش نکرد قبول / زان که انسان ظلوم بود و جهول (جامی)
* «من آن ظلوم جهولم که اوّلم گفتی / چه خواهی از ضعفا ای کریم و از جهال
مرا تحمّل باری چگونه دست دهد / که آسمان و زمین برنتافتند و جبال» (سعدی)
* حقا کزین غمان برسد مژده ی امان / گر سالکی به عهد امانت وفا کند (حافظ)
* عاشقان زمره ی ارباب امانت باشند / لاجرم چشم گهربار همانست که بود (حافظ)
* گر امانت به سلامت ببرم باکی نیست / بیدلی سهل بود گر نبود بی دینی (حافظ)
* فلک خمیده نگاهش به من که با تن چون دوک / چگونه بار امانت نشانده اند به دوشم (شهریار)
* آدمی گر خون بگرید از گرانباری، رواست / کانچه نتوانست بردن آسمان، بر دوش اوست
* آسمان کی می تواند کرد کار عشق را / برنمی آید ز دست شیشه گر آهنگری
* عشق دعوی می کنی، بار بلا بر دوش نِه / نقد خود بر سنگ زن بنگر عیار خویش
* آسمانِ سست پی، مردِ شکوه عشق نیست / رخش می باید که رستم را به میدان آورد
* کریما امانت عرضه دادی، بگریخت کوه، چون است که امانت بهره ی من آمد، تجلّی بر کوه. (خواجه عبدالله انصاری)
* مجموعه ای می بایست از هر دو عالم روحانی و جسمانی که محبّت و بندگی به کمال دارد و هم علم و معرفت به کمال دارد تا بار امانت مردانه و عاشقانه در سُفت جان کشد. (مرصاد العباد، نجم الدّین رازی – ادبیات فارسی 3 تجربی و ریاضی درس آخر)
قرابت معنایی
ارتباط معنایی (2)
گردآورنده: اکبر یحیوی
«ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز / کان سوخته را جان شد و آواز نیامد»
(درس اوّل ادبیات فارسی سوم دبیرستان (ریاضی و تجربی)
قرابت معنایی دارد با :
* مَن عَرَفَ الله كَلَّ لِسانُه: «كسي كه خدا را شناخت، زبانش كُند شد و توان سخن گفتن نيافت.»
* نالیدن بلبل ز نوآموزی عشق است / هرگز نشنیدیم ز پروانه صدایی (حزین لاهیجی)
* از نارسيدگي است كه صوفي كند خروش / سيلاب چون به بحر رسد مي شود خاموش (مخلصی نراقی قمی)
* لاف تقرّب مزن به حضرت جانان / زان که خموشند بندگان مقرّب (فروغی بسطامی)
* از تن دوست در سرای مجاز / جان برون آید و نیاید راز (سنایی)
* کسی را در این بزم ساغر دهند / که داروی بیهوشیش در دهند (بوستان سعدی)
* و گر سالکی محرم راز گشت / ببندد بر وی در بازگشت (بوستان سعدی)
* کسی ره سوی گنج قارون نبرد / و گر برد، ره باز بیرون نبرد (بوستان سعدی)
* هركه را اسرار حق آموختند / مُهر كردند و دهانش دوختند (مولوي)
* محرم این هوش جز بی هوش نیست / مر زبان را مشتری جز گوش نیست (مولوی)
* «آن که شد هم بی خبر هم بی اثر / از میان جمله او دارد خبر
تا نگردی بی خبر از جسم و جان / کی خبر یابی ز جانان یک زمان» (منطق الطّیر عطار)
* گوشم به راه، تا که خبر می دهد ز دوست / صاحب خبر بیامد و من بی خبر شدم (سعدی)
* با هر که خبر گفتم از اوصاف جمیلش / مشتاق چنان شد که چون من بی خبر افتاد (سعدی)
* عاشقان کشتگان معشوقند / بر نیایید ز کشتگان آواز (سعدی)
* غفلتِ حافظ در این سراچه عجب نیست / هر که به میخانه رفت، بی خبر آید (حافظ)
* در خرابات ز اسرار حقیقت صائب / تا خبر یافتم از بی خبرانم کردند (صائب)
* دم نتوان زد به مجلسي كه در آن جا / مُهر خاموشي زدند بر لب قايل
* مُهر خموشم به دهن چون صدف زدند / تا يافتم ز گوهر اسرار آگهي
حرف اضافه
حرف اضافه ی « بر » بر مفاهیم و روابط دستوری خاصی به شرح زیر اشاره می کند:
الف) ادات در گروه فعلی، با مفهوم قید « روی سطح یا بالای چیزی »:
پرنده های زیادی بر شاخه های درختان نشسته بودند؛ « بر شاخه های درختان »
ادات در گروه فعلی.ب) متمم فعل رابط، با مفهوم « وظیفه یا الزام »:
بر ما است که به نیازمندان کمک کنیم؛ « بر ما »
متمم گروه فعلی.
صفت فاعلی
صفت فاعلی چیست؟
صفت فاعلی صفتی است که مفهوم انجام عملی را به موصوف نسبت می دهد. صفت های فاعلی از نظر ساختمان به سه دسته تقسیم می شود: مشتق، مرکب،مشتق – مرکب.
در ذیل به پاره ای از آنها اشاره می کنیم:
بن مضارع+ ان = روان، پرسان.
فعل امر یا صفت و یا اسم + کار= بستانکار، بدهکار، ستمکار.
بن ماضی + گار=پروردگار، کردگار.
پیشوند + بن مضارع یا صفت= نادان، نااهل.
خلاصه درس زبان فارسی 2
درس اول *زبان وگفتار دوپدیده جدا از هم هستند. * گفتار پدیده مادی ، فیزیولوژیایی وروان شناختی است . * با محروم شدن فرد از تکلم ، فهم آوایی از میان نمی رود . * زبان توانایی تولید ودرک جملات است ، گفتار کاربرد علمی این توانایی است . * درزبان فارسی نباید به پیروی از زبان عربی کلمات فارسی را با (یت)همراه کنیم ام کلماتی مانند بشریت ، انسانیت و.. چون عربی هستند اشکالی ندارد.
نکاتی برای شناسایی واج و هجا
واج و هجا: زبان فارسی 29 واج دارد که 23تا صامت و 6 تا مصوِّت هستند. مصوّ ت ها عبارتد از: ــَــِـُـ ا ، و ، ی حروف الفبای فارسی همراه با ( ء )صامت هستند. (به جز الف) در واج آرایی به نکات زیر باید توجه کرد: 1- برای واج آرایی مصوِّت های کوتاه ــَــِـُـ گذاشته شود. 2- در واج آرایی به شکل مکتوب کلمات کاری نداریم همان گونه که تلفّظ می شوند می نویسم و بعد واج آرایی می کنیم. مانند: خویش (خیش) /خ/ی/ش/ خواهر(خاهر) خ/ا/ه/-َ/ر/ 3- کلماتی که در در ظاهر با الف آغاز می شوند همیشه قبل از (ا) یک همزه ( ء ) وجود دارد و آن الف ( ا ) حرکت همزه است. مانند: از به بدین صورت واج آرایی می شود /ء/-َ /ز/ یا آب /ء / ا / ب/ 4- حروف و ، ا ، ی اگر دوّمین حرف هجا باشند مصوّت بلند محسوب می شوند.کار، شیر ، بود 5- حروف مشدّد دوبار نوشته می شوند. مدّت مددت هجا از کنار هم قرار گرفتن چند واج ،هجا به وجود می آید. برای شناخت هجا به نکات زیر باید توجه کرد: 1- هجاهای زبان فارسی حداقل 2 و حداکثر چهار واج دارند. مانند : تو /ت / ــُـ/ دَر /د/ــَـ/ر/ کارد /ک/ا/ر/د/ 2- اگر کلمه ای بیشتر از چهار واج داشته باشدفارسی نیست و واژه ی دخیل در فارسی محسوب می شود پس بهتر است آن واژه را دو هجایی تلفظ کنیم. مانند: تراکت که باید گفت: تِراکت 3- هرهجا فقط یک مصوِّت کوتاه یا بلند دارد. دِل ، کار 4- مصوّت همیشه دوّمین حرف هجاست. مانند: دلدار دِل/دار 5- در زبان فارسی هیچ هجایی با مصوّت آغاز نمی شود. الگوهای هجایی عبارتند از: 1- صامت +مصوّت تو ،پا 2- صامت +مصوّت+ صامت در 3- صامت +مصوّت+ صامت +صامت دوست در رشته های ادبیات فارسی 1- صامت +مصوّت( کوتاه) مانند: تو هجای کوتاه ( υ ) 2- صامت +مصوّت( بلند) مانند: تا هجای بلند (ـــ ) 3- صامت +مصوّت( کوتاه) +صامت مانند: در هجای بلند ( ـــ ) 4- صامت +مصوّت( بلند) +صامت مانند داد هجای کشیده ( ـــ υ) 5- صامت +مصوّت( کوتاه) +صامت +صامت مانند: برد هجای کشیده ( ـــ υ)
گروه فعلی
1

- مضارع اخباری = می + بن مضارع + شناسه های مضارع مانند : می گویم، می گویی، می گوید، می گوییم، می گویید، می گویند
2- مضارع التزامی= بـ + بن مضارع + شناسه های مضارع مانند: بگویم، بگویی، بگوید، بگوییم، بگویید، بگویند
تمرین:
اکنون به جملات زیر دقت کنید:
- برای رسیدن به آرزوهایمان تلاش می کنیم. ( تلاش می کنیم : مضارع اخباری)
- اگر در مسابقات رتبه بیاورم می توانم به مرحله ی نهایی صعود کنم. ( رتبه بیاورم: مضارع التزامی / می توانم : مضارع اخباری )
- آیا تشنه ای تا برایت آب بیاورم؟ ( بیاورم : مضارع التزامی )
- آن ها برای پاکسازی محیط زیست تلاش بسیار زیادی می کنند ( می کنند : مضارع اخباری )
آینده : از افزوده شدن مشتقات خواستن + بن ماضی ساخته می شود مانند : خواهم گفت، خواهی گفت، خواهد گفت، خواهیم گفت، خواهید گفت، خواهند گفت.
اکنون می خواهیم کاربرد این افعال را بررسی کنیم :

کاربرد مضارع اخباری :
این فعل سه کاربرد دارد :
الف ) برای بیان حقایق کلی و مطالب علمی ، مانند :
( در فصل زمستان برف و باران می بارد )
ب ) برای بیان کاری که اکنون در حال انجام است، مانند :
( من اکنون درس می خوانم )
ج ) برای بیان کاری که در آینده انجام خواهد گرفت ، مانند :
( سال آینده به دانشگاه می روم = خواهم رفت )

کاربرد مضارع التزامی :
برای بیان احتمال، الزام و آرزو در آینده به کار می رود، مانند :
( شاید بتوانی با تفریح کردن روحیه ات را به دست بیاوری )
( باید برای زندگی موفق تلاش بکنی )
( کاش لطف خدا شامل حالمان بشود )

نوع دیگر مضارع نیز وجود دارد به نام مضارع مستمر که برای بیان کاری که هم اکنون در جریان است به کار می رود ؛ مانند :
( بشریت محیط زیست را تا کجا دارد آلوده می کند؟)

آینده : برای بیان کاری که از این پس انجام خواهد گرفت به کار می رود؛ مانند :
( استقلال ملت ها را اراده ی آنها تعیین خواهد کرد )
3- گذر : ویژگی سوم فعل درباره ی گذر یا ناگذر بودن آن است:
فعل ممکن است سه حالت داشته باشد:
1- ناگذر
2-دووجهی
3-گذرا که یا گذرا به مفعول است و یا گذرا به مسند
فعل ناگذر، مانند : رفتن ---> علی رفت ( نیازی به جز دیگری همچون مفعول برای کامل شدن معنایش ندارد )
فعل دو وجهی، مانند : شکستن ---> 1- سعید شیشه را شکست.
2- شیشه شکست.
فعل گذرا، ( گذرا به مفعول ) مانند : خوردن ---> وحید سیب را خورد.
( گذرا به مسند ) مانند : شدن ---> هوا سرد شد.
4- وجه : ویژگی بعدی فعل وجه آن است :
فعل سه وجه می تواند داشته باشد:
1- وجه اخباری : اگر گوینده وقوع فعل را به صورت مسلم و قطعی مطرح سازد، فعل از وجه اخباری است.
2- وجه التزامی : اگر گوینده فعل را به صورت احتمالی و یا آرزو و الزام مطرح کند، فعل از وجه التزامی است.
3- وجه امری : اگر گوینده وقوع فعل را به صورت امر، خواهش و فرمان مطرح کند فعل از وجه امری است.
باید توجه داشت که به جز فعل امر و دو فعل ماضی التزامی و مضارع التزامی، ساخت زمان دیگر فعل ها از وجه اخباری است .
مثال وجه اخباری : ( ماضی ) ---> رضا دیروز به تفریح رفت.
( مضارع ) ---> رضا امروز به تفریح می رود.
مثال وجه التزامی : ( ماضی ) ---> کاش در مسابقات رتبه آورده باشم.
( مضارع ) ---> کاش در مسابقات رتبه بیاورم.
مثال وجه امری : ( ماضی ) ---> این نامه را برایم بنویس.
نکته :
فعل امر برخلاف وجه اخباری و التزامی پرسشی نمی شود.
وجه امری تنها از دوصیغه ی( دوم شخص مفرد ) و ( دوم شخص جمع ) ساخته می شود.
تمرین :
در جملات زیر به انواع فعل ها دقت کنید :
- کاش امروز فرصت کنم به دیدار خانواده ام بروم. ( بروم : مضارع التزامی )
- پروردگارا ! همه ی ما را عاقبت بخیر بفرما ( بفرما : فعل امر )
- ما برای آنکه مسافرت خوبی داشته باشیم به منطقه ی خوش آب و هوایی خواهیم رفت ( خواهیم رفت : آینده )
- برای آمادگی بیشتر جهت شرکت در کنکور به موسسه ی علمی می روم. ( می روم : مضارع اخباری )
- شاید در مصاحبه ی آزمون موفق شده باشم ( موفق شده باشم : ماضی التزامی )
تست :
کدام گزینه صحیح است :
الف ) نامه را با پست سفارشی برایش خواهم فرستاد ( خواهم فرستاد: مضارع اخباری )
ب ) برای رفتن به دیدار مدیر باید کلاس تعطیل شده باشد ( تعطیل شده باشد: فعل امر )
ج ) به پدر و مادرت احترام بگذار ( بگذار: فعل امر )
د) اعضای تیم بسکتبال به مسابقات نیمه نهایی می روند ( می روند : ماضی اخباری )
انواع ی
1-ی مصدری مانند: خوبی ،بدی
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد نهال دشمنی برکن که رنج بی شمار آرد
2- «ی» نسبت .مانند: چابهاری ، زابلی و...
گوش بر ناله ی مطرب کن و بلبل بگذار که نگوید سخن از سعدی شیرازی به
3- «ی» نکره .مانند :مردی ،زنی گلی و...
بلبلی برگ گلی خوش رنگ در منقار داشت واندران برگ و نوا خوش ناله های زار داشت
4- «ی» ضمیر. مانند: رفتی ،گفتی ، می روی و...
ماری تو که هر که را ببینی بزنی یا بوم که هرکجا نشینی بکنی
5- «ی» تمنّا .مانند:
کاشکی قیمت انفاس بداندی خلق تا دمی چند که مانده است غنیمت شمرند
6- «ی» شرط و جزا .مانند:
درخت اگر متحرّک شدی زجای به جای نه جور ارّه کشیدی و نی جفای تبر
7- «ی» لیاقت. به آخر مصدر اضافه می شود. مانند : خوردنی ،بردنی ، افتادنی
منبع:دستورزبان پنج استاد
مراحل نوشتن طرح درس روزانه
طرح درس : همه ی اندیشه ها و مقدمه چینی ها وپیش بینی هایِی که معلم قبل از رفتن به کلاس به عمل می آورد هرگاه بر روی کاغذ بیاید "طرح درس " نامیده می شود .
طرح درس به دو صورت "روزانه " و " کلی یا سالانه " تنظیم می گردد.
طرح درس کلی یا سالانه : معلم قبل از آغاز سال تحصیلی در مورد کتابی که باید تدریس کند با توجه به حجم کتاب تعداد جلسات تدریس در هفته جمع کل جلسه ها در سال تحصیلی روز های تعطیلی و امتحانات کتاب را به تعداد جلسه ها ی درسی تقسیم می کند که "طرح درس سالانه نامیده می شود .
طرح درس روزانه : مجموعه فعالیت ها و برنامه هایی استعلم از پیش جهت رسیدن به یک یا چند هدف آموزشی ویژه برای یک درس یا یک جلسه درسی سازمان می دهد و نتیجه آن بهبود کیفیت آموزشی است .
مراحل تهیه ی طرح درس روزانه
زبان فارسی 3 سوالات متنوع
1- جمله ي روبرو چند جزئي است ؟ « كودك خوابيد . » 5/0-
2 - براي جمله ي مستقل ساده و مستقل مركب يك مثال بنويسيد .
3- انواع « ان » را در واژهاي زير مشخص كنيد
گيلان كوهان بهاران سواران
سؤالات زبان فارسي ( 1 ) درس پانزدهم
سؤالات زبان فارسي ( 1 ) درس پانزدهم
1-زبان چیست؟ 75/0
2-زبان یک ......................... است که کار اصلی آن ایجاد ارتباط میان انسان هاست. 25/0
3-شکلهای گوناگون زبان را نام ببرید. 75/0
4-علمی که به شناخت زبان میپردازد چه نام دارد؟ 25/0
دانلود نمونه سوال پیش
سوال پیش
لغت 1- «حماسه» در لغت به معناي ... : دلاوري و شجاعت 2- «ابداع» ؛ يعني ... : آفرينش 3- «مدون» در «داستانهايشفاهي مدون» ؛ يعني ... : جمعآوري شده املا 4- كدام تركيب غلط املايي دارد؟ (حوضهيعاطفي،شاهنامههايمنثور،اصطلاححماسه) : حوزهيعاطفي تاريخ ادبيات 5- حماسهي«گيل گمش» از كدام نوع حماسه است؟ طبيعي و ملي 6- «ايلياد و اديسه» اثر كدام شاعر باستاني است؟ هومر يوناني 7- زمينههاياصليحماسهرانامببريد؟داستاني،قهرماني،ملي،خرقعادت درك مطلب و دانستنيهاي ادبي 8- فايدهي اصلي تقسيمبندي آثار ادبي براساس محتوا و حوزهي عاطفي اين است كه ... : به خوبي ميتوان علل ضعف يا نيرويافتن يكي از انواع را در دورهاي خاص بررسي كرد. 9- تقسيمبندي منتقدان اروپايي از آثار ادبي براساس ...... بوده است. : محتوا و حوزهي عاطفي 10- در ادبيات ملل اسلامي تقسيمبندي آثار ادبي براساس ...... بوده است. : شكل و قالب 11- آثار ادبي از ديدگاه محتوا و بار عاطفي به چند دسته تقسيم ميشوند؟ چهار دسته ، حماسي، غنايي، تعليمي، نمايشي 12- در ادبيات گذشتهي سرزمين ما، كدام نوع ادبي رواج و رونق چنداني نداشته است؟ ادبيات نمايشي 13- «انه ايد» سرودهي ويرژيل شاعر روم باستان از كدام نوع حماسه است؟ حماسهي مصنوع 14- اصليترين زمينهي حماسه چيست؟ داستاني بودن 15- نام قهرمان ملي در «بهشت گمشدهي ميلتون» چيست؟ آدم 16- وجود سيمرغ، ديو سپيد، عمر هزارسالهي زال ... بيانگر كدام زمينهي حماسه است؟ خرق عادت 17- «خرق عادت» ؛ يعني ... : حوادثي كه با منطق و تجربهي علمي سازگاري ندارد. 18- «ظفرنامهي حمدالله مستوفي و شهنشاه نامهي ملكالشعراي صبا» چه نوع حماسهاي هستند؟ مصنوع 19- اثر «آزاد سرو سيستاني» چه نام دارد؟ اخبار رستم 20- دوعاملجداييناپذير منظومههايحماسي را نامببريد؟وزنوآهنگدرس چهارم كاويهي دادخواه لغت 1- «در اساطير باستان، چهرهي انقلابي كاوهي آهنگر بينظير است.» اساطير ؛ يعني ... : افسانهها، جمع اسطوره 2- «خواليگر» ؛ يعني ... : آشپز، طباخ 3- «زخم دراي» كدام معني را دارد؟ ضربهي پتك املا 4- در جملهي «بعضي از معاصران، دربارهي داستان ضحّاك تعمّل كردهاند.» كدام واژه نادرست نوشته شده است؟ تأمّل تاريخ ادبيات 5- كتاب «چشمهي روشن» اثر كيست؟ دكتر غلامحسين يوسفي 6- نام پدر «فريدون چه بود؟ آبتين آرايههاي ادبي 7- «سر از بند ضحّاك بيرون كند» چه آرايهاي دارد؟ كنايه، سرپيچي و نافرماني كند. 8- مصراع «همهسوي دوزخ نهاديد روي» چهآرايهاي دارد؟ جناس، سوي، روي 9- در مصراع «ز ديوارها خشت و از بام سنگ» چه آرايهي ادبي را مييابيد؟ ايهام تناسب، خشت، نيزهي كوچك و تودهي فشرده شده از گل كه در معني دوم با سنگ تناسب دارد. درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- منظور از «بيبها چرم آهنگران» چيست؟ درفش كاوياني 11- «قيام كاوه» با كدام نهضت عدالتخواهانه قابل مقايسه است؟ انقلاب فرانسه 12- «ضحّاك» در اوستا چگونه موجودي است؟ سه پوزهي سه سر شش چشم 13- «شماريت با من ببايد گرفت» ؛ يعني ... : بايد به من حساب پس بدهي. 14- در اساطير ايران، مار مظهري است از ... : اهريمن 15- «بدريد و بسپرد محضر به پاي» ؛ يعني : ... : استشهاد نامه را پاره كرد و زير پا انداخت 16- «برانديشيدن» در مصراع «نه هرگز برانديشم از پادشا» به چه معني است؟ ترسيدن 17- مصراع«بباريد چونژاله ز ابرسياه/ كسي را نبد بر زمينجايگاه» معادل كدام ضربالمثل است؟ جايسوزن انداختننبود. درس پنجم گذر سياوش از آتش لغت 1- كلمهي مشخصشده در مصراع «هيون آرد از دشت صدكاروان» به چه معني است؟ اسب و شتر بزرگ 2- «غو» در مصراع «چو او را بديدند برخاست غو» يعني ... : داد و فرياد ، خروش 3- «سپَردن» : يعني ... : پاي مال كردن و زيرپاگذاشتن املا 4- در مصراع «كه را بيش، بيرون شود كار نقض!» كدام كلمه نادرست نوشته شده است؟ نغزه دانستنيهاي كتاب 5- وزير خردمند افراسياب كيست؟ پيران ويسه 6- كدام دوشهر را سياوش در توران بنا مينهاد؟ گنگ دژ، سياوشگرد آرايههاي ادبي 7- كدام واژه در مصراع «سراسر همهي دشت بريان شدند» مجاز است؟ دشت 8- بيت «همي كند سودابه از خشم موي / هميريخت آب و همي خست روي» كدام آرايهها را دارد؟ كنايه، جناس، مراعات نظير 9- «مشبهبه» در بيت «چو از كوه آتش به هامون گذشت/ خروشيدن آمد ز شهر و ز دشت» كدام واژه است؟ كوه درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- چرا«سياوش» داوطلبانه برايمقابله با افراسياب بهتوان ميرود؟ براي دورماندن از وسوسههاي سودابه و خيرهسريهاي كاووس. 11- «سنگ بر سبو زدن» كنايه از چيست؟ آزمايش و امتحان كردن 12- «به گفتن نشاندن» در مصراع «همي با سياوش به گفتن نشاند» ؛ يعني ... : روبه رو كردن 13- «سياووش را كرد بايد درست» ؛ يعني ... : بايد سياوش را اصلاح و تنبيه كرد. 14- در بيت «به صدكاروان اشتر سرخ موي / همي هيزم آورد پرخاش جوي» پرخاش جوي كيست؟ كيكاووس 15- «موبد» در مصراع «چنين گفت موبد به شاه جهان ... » چه كسي است؟ روحاني مشاور در امور سلطنت 16- در بيت «مگر كاتش تيز پيدا كند / گنه كرده را زود رسوا كند» اعتقاد بر اين است كه ... بيگناهان در آتش نميسوزند. 17- «نماز بردن» ؛ يعني ... : تعظيم و ستايش كردن . درس ششم درآمدي بر ادبيات غنايي لغت 1- «غِنا» ؛ يعني ... : نغمه، سرود و آواز خوش 2- «توسني» ؛ يعني ... : سركشي و عصيان 3- معادل «غِنا» در زبانهاي اروپايي چه واژهاي است؟ ليريك املا 4- كدام واژه در عبارت «عرفان و اصطلاحات صوفيه با پيشگامي سنايي به حوضهي غزل راه مييابد.» نادرست است؟ حوزهي تاريخ ادبيات 5- شروع شعر عاشقانهي فارسي چه قرني است؟ قرن چهارم 6- «رابعهي قزداري» شاعر چه قرني است؟ قرن چهارم 7- در شعر غنايي شاعر چه چيزي را موضوع كار خود قرار ميدهد؟خويشتن خويش را 8- وسيعترين افق معنوي و عاطفي در شعر فارسي متعلق به كدام نوع شعر است؟ شعر غنايي 9- در شعر حافظه، مسائل اجتماعي چگونه مطرح شده است؟ براساس «من» گسترده و اجتماعي شاعر آرايههاي ادبي 10- مصراع «زهر بايد خورد و انگاريد قند» چه آرايهاي دارد؟ تضاد درك مطلب و دانستنيهاي ادبي 11- داستانهاي عاشقانه در ادب فارسي را با كدام نوع ادبي در ادب اروپا برابر دانستهاند؟ شعر نمايشي 12- منظومههاي منطقالطير و مثنوي مولانا با چه بياني نوشته شده است؟ تمثيلي 13- پس از مشروطه «من» شاعر ... : اجتماعيتر و مردميتر شده است. 14- اشعار غنايي معمولاً در چند شكل ظاهر ميشوند؟ سه شكل بلند، متوسط، كوتاه 15- معروفترين شاعران «حبسيّهسرا» چه كساني هستند؟ مسعود سعد، خاقاني، فرخي يزدي 16- «سمك عيّار» تأليف كيست؟ فرامرزبن خداداد ارّجاني 17- نام ديگر كتاب «راحة الارواح» چيست و نويسندهي آن كيست؟ بختيار نامه، دقايقي مروزي 18- بيت «در بيابان گر به شوق كعبه خواهي زد قدم / سرزنشها گر كند خار مغيلان غم مخور» با كدام بيت ارتباط معنايي دارد؟ عشق را خواهي كه تا پايان بري / بس كه بپسنديد بايد ناپسند درس هفتم من اين همه نيستم / حديخوان لغت 1- «زنديق» در عبارت «اين پير زنديق آمد.» يعني ... : ملحد، دهري، بيدين 2- «غيرت» ؛ يعني ... : حميّت، ناموسپرستي 3- «دارضيف» ؛ يعني ... : مهمانخانه املا 4- در عبارت «سياهي ديدم مقلول و مسلسل، من او را به ضياء خود فرستادم.» چند غلط املايي دارد؟ دو (مغلول، ضياع) تاريخ ادبيات 5- كتاب «كشفالمحجوب» اثر كيست؟ علي بن عثمان جلّابي هجويري 6- نثر «كشفالمحجوب» چگونه است و موضوع كتاب دربارهي چيست؟ نثر كتاب روان و سليس است (نثر مرسل) و موضوع كتاب در تصوف است. 7- درجملهي «يكيآواز داد ... » يكي چه نوع كلمهاي است؟ ضمير مبهم 8- «را» در جملهي «شيخ گفت مر مريد را» چه نوع كلمهاي است؟ حرف اضافه 9- جملهي «اين مريد را گفت : آن صندوق بيار.» چند فعل گذرا به مفعول دارد؟ دو «گفت، بيار» 10- كلمهي مشخص شده چه نوع كلمهاي است؟ «اين خصومت چرا برانگيختي؟» قيد درك مطلب 11- «من اينهمه نيستم» ؛ يعني... : منشايستهي اين چيزها نيستم 12- معنيجملهي«درزههاييبيرونگرفت.»چيست؟بستههاييبيرونآورد 13- منظور از «شيخ الحرمين» چيست؟ شيخ مكه و مدينه 14- «اين غلام را در كار من كن» : يعني ... : اين غلام را به خاطر من آزاد كن. 15- «اين غلام است حادي» ؛ يعني ... : اين غلامي است كه آواز و سرود ميخواند. 16- مفهوم عبارت «به حيّي از احياي عرب فراز رسيدم» چيست؟ به قبيلهاي از قبايل عرب نزديك شدم. 17- معني عبارت «تو را بر همهي چيزها حكم است» چيست؟ دستور تو بدون چون و چرا پذيرفته است. 18- «مرا اكرام ضعيف را امير بيامد تا با من موافقت كند.» ؛ يعني ... : دستور تو بدون چون و چرا پذيرفته است. 19- واژهي معادل «زنبيل باف» چيست؟ خوّاص 20- «رضيالله عنه» چه نوع جملهاي است؟ معترضهي دعايي درس هشتم مناظرهي خسرو با فرهاد لغت 1- «تنديسگر» ؛ يعني ... : مجسمهساز 2- «مناظره» به چه معني است؟ گفت و گو كردن 3- «عاجز» ؛ يعني ... : ناتوان املا 4- املاي درست واژههاي «آفاغ، تَبع، آسودهگي» چگونه است؟ آفاق، طبع، آسودگي تاريخ ادبيات 5- مبتكر فن مناظره در ادب فارسي كيست؟ اسدي توسي 6- استادانهترين مناظرههاي معاصر از كيست؟ پروين اعتصامي آرايههاي ادبي 10- مصراع «بگفت انده خرند و جان فروشند» چه آرايهاي دارد؟ تضاد 11- قافيههاي بيت «بگفتا دل زمهرش كي كني پاك؟ / بگفت آن گه كه باشم خفته در خاك» چه آرايهاي را پديد آورده است؟ جناس 12- اگر در مصراع «بگفت از جان شيرينم فزون است» شيرين به دومعنا قابلدرك باشد، از چه آرايهاي استفادهشده است؟ ايهام درك مطلب و دانستنيهاي درس 13- داستانخسرو وشيرين نظاميرا چه كساني تقليد كردهاند؟ اميرخسرو دهلوي، وحشي بافقي، عرفيشيرازي، وصاف شيرازي هاتفي 14- «دار ملك آشنايي» ؛ يعني ... : سرزمين عشق 15- مصراع «بگفت آشفته از مه دور بهتر» به كدام باور پيشينيان اشاره دارد؟ گذشتگان بر اين باور بودهاند كه ديوانه چون در ماه نگاه كند، ديوانهتر ميشود. 16- در مصراع «بگفت از گردن اين وام افكنم زود» منظور از اين «وام» چيست؟ سر 17- «بگفتا گر به سر يا بيش خشنود» : يعني ... : او گفت اگر با هديه گرفتن سر تو خشنود شود. 18- منظور از «جان» در مصراع «بگفت از جان صبوري چون توان كرد» كيست؟ معشوق 19- در بيت «به ياران گفت كز خاكي و آبي / نديدم كس بدين حاضرجوابي» منظوراز «آبي و خاكي» چيست؟ موجودات جهان 20- «فرهاد» در اين مناظره نمونهي چگونه انساني است؟ انسان پاك باز و خاكسار درس نهم اكسير عشق لغت 21- «تعلّقات» ؛ يعني ... : دلبستگيها 22- «اكسير» به چه معني است؟ هر چيز مفيد و كمياب، جوهري كه ماهيت اجسام را تغيير دهد و كامل سازد. املا 23- كدام كلمه در مصراع «همه بلبلان بمردند و نماند جز قرابي» نادرست نوشته شده است؟ غرابي تاريخ ادبيات 24- «سعدي» شاعر كدام قرن است؟ قرن هفتم 25- بيت «از در درآمدي و من از خود به در شدم / گويي كز اين جهان به جهان دگر شدم» بيت نخست يك شعر دهبيتي است، قالب اين شعر چيست؟ غزل آرابههاي ادبي 26- «اكسيرعشق» و «كمند نظر» چه آرايهاي دارند؟ تشبيه 27- در مصراع «عجب است اگر نگردد كه بگردد آسيابي» واژهي نگردد چه آرايهاي دارد؟ ايهام 28- مصراع «گوشم به راه، تا كه خبر ميدهد ز دوست» چه آرايهاي دارد؟ كنايه، گوش به راه بودن،انتظار كشيدن درك مطلب و دانستنيهاي درس 29- «سر آن ندارد» ؛ يعني ... : قصد ندارد 30- «برآمدن» در مصراع «دل من نه مرد آن است كه با غمش برآيد» به چه معني است؟ مقابله كردن 31- مصراع «مهرم به جان رسيد و به عيّوق برشدم» ؛ يعني ... : به مدد گرماي عشق تو به والاترين مرتبه رسيدم. 32- بيت «او را خود التفات نبودي به صيد من / من خويشتن اسير كمندنظر شدم» بيانگر كدامامر دربارهي عاشق و معشوق است؟ 33- بيت «با صد هزار جلوه برون آمدي كه من / با صدهزار ديده تماشا كنم تورا» با كدام بيت غزل «اكسير عشق» ارتباط معنايي دارد؟ تا رفتنش ببينم و گفتنش بشنوم / از پاي تا به سر همه سمع و بصر شدم . 34- «ا زخود به در شدن» ؛ يعني ... بيخود شدن درس دهم دولت يار لغت 1- «تنعّم» ؛ يعني ... : تن آساني، فرورفتن در ناز و نعمت 2- «معتكف» در مصراع «صبح اميد كه بد معتكف پردهي غيب ...» كدام معني را دارد؟ گوشهنشين 3- «رند» ؛ در شعر حافظ ... : انسان كامل يا ولي خداست. 4- «نخوت» ؛ يعني ... تكبر، خودپرستي املا 5- كدام واژه در مصراع «از هر طرف كه رفتم جز وحشتم نيافزود» نادرست نوشته شده است؟ املاي درست، نيفزود تاريخ ادبيات 6- محبوبترين ممدوح حافظ كيست؟ شاه شيخ ابواسحاق اينجو 7- «حافظ» در كدام قرن زيسته است؟ قرن هشتم آرايههاي ادبي 8- مصراع «آن همه ناز و تنعم كه خزان ميفرمود ...» چه آرايهاي را دارد؟ تشخيص 9- « مصراع «در شمار ار چه نياورد كسي حافظ را ...» چه آرايهاي دارد؟ كنايه از اعتنا نكردن درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- در مصراع «زدم اين فال و گذشت اختر و كار آخر شد» گذشتن اختر؛ يعني ... : به سامان شدن كارها 11- «ساقي» در اصطلاح عرفان كدام معني را دارد؟ واسطهي فيض الهي است. درس يازدهم اشارت صبح / مجنون و... لغت 1- «دستگاه» ؛ يعني ... : قدرت، ثروت، شوكت، دولت 2- «با» در مصراع «برق با شوقم، شراري بيش نيست» كدام معني را دارد؟ در برابر ، در مقايسه با 3- «ناوك» ؛ يعني ... :نوعي تير كوچك 4- در مصراع «دل مجنون ز شكّر خنده، خون است» واژهي مشخص شده به چه معني است؟ خندهي شيرين املا 5- املاي كدام كلمات نادرست است؟ «آريت ، محيط، آشفتگي پريشان و قوي» : عاريت، آشفتگي، پريشان و غوي 6- در مصراع «به هر جزئي ز حسن او قسوري است» كدام واژه نادرست نوشته شده است؟ قصوري تاريخ ادبيات 7- كدام شاعر را ميتوان «نمايندهي تمام عيار اسلوب هندي» به شمار آورد؟ عبدالقادر بيدل دهلوي 8- كدام سبك شعري است كه «به خيالبندي و نازكانديشي و به كاربردنمضمونهاي بديع و شگفتآفرين» مشهور است؟ سبك هندي 9- «بيدلدهلوي» شاعر كدامقرن محسوبميشود؟ يازدهو دوازده درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- «لاله و گل زخمي خميازهاند» ؛ يعني ... : لاله و گل به دليل خميازه كشيدن (شكفتهشدن) زخمي (پرپر) ميشوند. 11- پيام بيت «غرفهي وهميم ورنه اين محيط / از تنك آبي، كناري بيش نيست» چيست؟ آگاهيهاي ما تنك مايه و كم عمق است. 12- بيت «اگر در ديدهي مجنون نشيني / به غير از خوبي ليلي نبيني» ؛ يعني ... : از دريچهي چشم مجنون اگر همهچيز را نگاه كني جز خوبي ليلي چيزي نخواهي ديد. 13- در مصراع «كاين گلستان خندهواري بيش نيست» خندهوار بودن گلستان ؛ يعني ... : گذران بودن عمر و جهان 14- منظور از «ماومن» در مصراع «ما و من آيينهداري بيش نيست» چيست؟ وجودهاي عاريتي و عارضي درس دوازدهم سپيدهي آشنا / قلب مادر لغت 1- «تهجّد» ؛ يعني ... : شبزندهداري 2- «ميخواستند حضيضي بيابند.» حضيض؛ يعني ... : نشيب، پستي 3- «رعبآور» در عبارت «سكوتي رعبآور همهجا را فراگرفته بود.» كدام معني را دارد؟ ترسناك 4- «چندشناك» ؛ يعني ... : نفرتانگيز املا 5- عبارت «ديشب پس از امضاي تومار عشق و فداكاري به نيايش فرو رفتند.» كدام واژه نادرست نوشته شده است؟ طومار 6- املاي چندواژه نادرست است؟ «موهش،پرغوغا، صُخره، مظهر»: دو واژه ( موحش، سُخره) تاريخ ادبيات 7- كتاب «ادبيات و تعهد در اسلام» اثر كيست؟ محمدرضا حكيمي 8- عمده نوشتههاي «محمدرضا حكيمي» در چه زمينهاي است؟ زمينهي مسائل ديني و اعتقادي آرايههاي ادبي 9- عبارت «ماه اين مشعل آسماني هر شب به كردار روزانهي انسانها خيرهخيره مينگرد.» چه آرايهاي دارد؟ تشخيص 10- «مشبهبه» عبارت «ستارگان مانند چراغ نيممردهي شبانان بودند.» كدام است؟ چراغ نيممرده 11- بيت «داد معشوقه به عاشق پيغام / كه كند مادر تو با من جنگ» نخستين بيت يك شعر است، «قالب» شعر چيست؟ قطعه درك مطلب و دانستنيهاي درس 12- شعر «قلب مادر» از چه زباني ترجمه شده است؟ زبان آلماني 13- منظور از «ديشب و امشب» در عبارت «ديشب تاريخ بشريت چنين شهيداني نداشت و امشب آنان درگذرگاهش خفتهاند» چيست؟ ديشب : شب عاشورا، امشب : شب شام غريبان . 14- «همه، تاليان قرآن و سحركوشان در عبادت، يعني ... بودند.» همگي تلاوت كنندگان قرآن و شبزندهداران براي عبادت بودند. 15- «چهرهپرچينكردن» ؛ يعني ... : اخم كردن 16- عبارت «شاعري است با زباني چالاك و بياني گرم و زنده و پوينده» وصف كدام شاعر است؟ ايرج ميرزا درس سيزدهم كيش مهر / رنج بيحساب لغت 1- «خضاب» ؛ يعني ... : گلگونه، آن چه سر و صورت و پوست را بدان رنگ كنند. حنا. 2- «بهل» درمصراع«بهلِ گر بگيرندبيكارها» كدام معني را دارد؟بگذار 3- «بادبام»درمصراع«درد پردهيغنچه را بادبام»؛يعني ... : بادبامدادي 4- در مصراع «مهين مهرورزان كه آزادهاند ...» كلمهي مشخص شده به چه معني است؟ بزرگ، بزرگترين املا 5- املاي كدام تركيب نادرست است؟ «غرق بطالت، گفتار ناثواب، غمهجران» : گفتار ناصواب تاريخ ادبيات 6- تفسير ارزشمند«الميزان»، اثر كيست؟ علامه سيدمحمدحسين طباطبايي 7- كتاب «چهل حديث» اثر كيست؟ امامخميني آرايههاي ادبي 8- مصراع «پياپي بكشن جام و سر گرم باش» چه آرايهاي دارد؟ ايهام، سرگرم باش دو معنا دارد : مشغول باش، گرم و پرنشاط باش. 9- «شاباش» در مصراع «بهاران كه شاباش ريز سپهر» استعاره از چيست؟ باران 10- مصراع «برقصد به صدناز گلنازها» چه آرايهاي دارد؟ تشخيص درك مطلب و دانستنيهاي درس 11- منظور شاعر از «دل افگارها» در بيت «به شادي و آسايش و خواب و خور / ندارند كاري دل افگارها» كيست؟ عاشقان، دلسوختگان طريق عشق 12- در مصراع «كشد رخت، سبزه به هامون و دشت» رخت كشيدن ؛ يعني ... : رفتن 13- «بكش جام در بزم ميخوارها» ؛ يعني ... : در مجلس عاشقان و عارفان، شراب عشق الهي را بنوش. 14- پيام بيت «به اندوه آينده خود را مباز / كه آينده خوابي است چون پارها» چيست؟ حال را غنيمت بدان. 15- «بهل گر بگيرند بيكارها» ؛ يعني ... : بگذار بيخبران خرده بگيرند. 16- بيت «با صبا در چمن لاله سحر ميگفتم / كه شهيدان كهاند اين همه خونين كفنان؟» با كدام بيت درس ارتباط معنايي دارد؟ به خون خود آغشته و رفتهاند / چه گلهاي رنگين به جوبارها 17- در بيت «پرستش به مستي است در كيش مهر / بروناند زين جرگه، هشيارها» شاعر كمال پرستش را در چه ميداند؟ مستي درس چهاردهم رباعي و دوبيتي ديروز و امروز لغت 1- «نشتر» ؛ يعني ... : آلتي تيز و برنده، رگزن 2- «فردا» در مصراع «چو فردا نامهخوانان نامه خوانند... » كدام معني را دارد؟ روز قيامت 3- «رُستن» ؛ يعني ... : روييدن 4- «آيو» در مصراع «مكن كاري كه بر پا سنگت آيو» به چه معني است؟ آيد تاريخ ادبيات 5- «رباعي» چگونه شعري است؟ از چهار مصراع تشكيل شده است و وزن «لاحول ولا قوة الا بالله» را دارد. 6- تفاوت «رباعي» و «دوبيتي» در چيست؟ رباعي با هجاي بلند آغاز ميشود، اما دوبيتي با هجاي كوتاه و ديگر اين كه دوبيتي به زبان محلي است. 7- معروفترينشاعريكه رباعيسرودهاست،كيست؟ خيام نيشابوري 8- دوبيتيهاي كدامشاعر معروف و مشهور است؟ باباطاهر همداني آرايههاي ادبي 9- كدام تركيب «تشبيه» است؟ «رگ روح، شبنم عشق. شاخسار بوستان» : شبنم عشق 10- مصراع «از شبنم عشق خاك آدم گل شد» چه آرايهاي دارد؟ تلميح، تشبيه، مراعات نظير 11- درمصراع«كويرم، دستماز هرچيزخالياست»كدامواژه «تشخيص» دارد؟ كوير درك مطلب 12- شاعر در مصراع «بس فتنه و شور در جهان حاصل شد» به چه امري اشاره ميكند؟ جهان به جنبش و حركت درآمد. (بعد از آفرينش است). 13- بيت «چوفردا نامهخوانان نامه خوانند / تو را از نامهخواندن ننگت آيو» ؛ يعني ... : روزقيامت كه به اعمالبندگان رسيدگيميكنند، تو از كارنامهي اعمال خود شرمگين خواهي بود. 14- معني مصراع «پا بر سر سبزه تا به خواري ننهي» چيست؟ دقت كن كه از روي بياعتنايي و خواري پاي خود را به سر سبزهها نگذاري 15- منظور شاعر از «لالهي پرپر» در بيت «بيا گم كردهي ديرين خود را / سراغ از لالهي پرپر بگيريم» كيست؟ شهيد 16- در مصراع «بيا اي دل از اين جا پر بگيريم ...» منظور از «اينجا» چيست؟ اين جهان درس پانزدهم ادبيات تعليمي / پردهكوبي لغت 1- «ژاژخايان» ؛ يعني ... : بيهودهگويان. 2- «زبان دركشيدن» در مصراع «زبان دركش اي مرد بسياردان» كدام معني را دارد؟ سكوت كردن 3- در مصراع «چراگويد آن چيز در خفيه، مرد» واژهي مشخص شده به چه معني است؟ مخفيانه 4- «شهربند» ؛ يعني ... : زنداني املا 5- كدام تركيب غلط املايي دارد؟ «انحطاط جوامع ـ خلاقيت و ابتكار ـ مرهلهي ابتدايي» : مرحلهي ابتدايي تاريخ ادبيات 6- «نصاب الصبيان» اثر كيست و موضوع آن چيست؟ ابونصر فراهي، تعليم لغت 7- موضوع كدام كتاب در صرف و نحو عربي است؟ الفيهي ابن مالك 8- اثر «حاج ملاهادي سبزواري» در فلسفه و الهيات چه نام دارد؟ منظومه 9- كتابهاي«سرودزندگيومنظومهيفنشعر» اثر كيست؟ لانگفلو، بوالو 10- در ادبيات ملل چند نوع شعر تعليمي يافت ميشود؟ دو نوع آرايههاي ادبي 11- مصراع «اگر پاي در دامن آري چو كوه» چه آرايهاي را دارد؟ كنايه 12- كدام واژه در مصراع «كه بيند كه شمع از زبان سوخته است» مجاز است؟ زبان 13- در بيت «صد انداختي تير و هر صد خطاست/ اگر هوشمندي يك انداز و راست» كدام دو واژه «تضاد» دارند؟ خطا، راست درك مطلب و دانستنيهاي درس 14- «سرت ز آسمان در كشوه» ؛ يعني ... : مقام بلندي مييابي 15- مصراع «كه فردا قلم نيست بر بيزبان» ؛ يعني ... : روز قيامت بيزبان و لال از نظر گفتار بازخواست نميشود. 16- ضرب المثل «گز نكرده پاره كردن» كدام مصراع را بهخاطر ميآورد ؟ نشايد بريدن نينداخته 17- «ده مرده گوي» ؛ يعني ... : كسي كه به اندازهي ده مرد سخن ميگويد. درس شانزدهم مست و هوشيار ... / ذكر حسينبن منصور لغت 1- جور» ؛ يعني ... : دورافتاده 2- در عبارت «دستار و درّاعه درپوشيد و به مدرسه رفت.» درّاعه؛ يعني ... : جبه 3- «لباس و پوشش خاصّ هر صنف» چه نام دارد؟ زيّ 4- معني «صفدر» در عبارت «آن شجاع صفدر صديق...» چيست؟ دلير، كسي كه صف لشگر را ميدرد. املا 5- در عبارت «هم در غايت سوز و اشتياق بود و هم در شدّت لهب فراغ» كدام واژه نادرست نوشته شده است؟ فراق 6- عبارت «در زيّ اهل سلاح و شرع و سنّت بود. الفاظي مشكل در حقايق و اصرار و معارف داشت» چند غلط املايي دارد؟ دو (صلاح، اسرار) تاريخ ادبيات 7- «مولوينامه» اثر كيست؟ جلالالدين همايي 8- تنها اثر منثور «عطارنيشابوري» چه نام دارد؟ تذكرةالاولياء آرايههاي ادبي 9- «گل» در مصراع «اي گل، به دست مال هوس پيشگان مرو» چه آرايهاي را بهخود آورده است؟ استعاره 10- كدام واژهها در مصراع «آن آبرو چو جوي بود رنج و غصه سنگ» مشبهبه است؟ جوي، سنگ 11- كدام تركيب «تشبيه است؟ «چاه مذلت، جيب قناعت، چرخ كجمدار» چاه مذلت درك مطلب و دانستنيهاي درس 12- منظور از «اهل صوت» در عبارت «آن روز كه من سر چوب پاره سرخ كنم تو جامهي اهل صورت پوشي.» چه كساني هستند؟ متشرعان 13- «او سخن اهل زمانه را هيچ وزن ننهادي.» ؛ يعني ... : به حرف و سخن مردم توجهي نميكرد. 14- «دست بر نهادن» ؛ يعني ... : دعا كردن 15- مصراع «گفت آگه نيستي كز سر در افتادت كلاه» جز معناي ظاهري، بيانگر چيست؟ تعادل نداشتن مست را بيان ميكند. 16- شاعر در مصراع «گفت ديناري بده پنهان و خود را وارهان» به كدام پديدهي اجتماعي اشاره دارد؟ رشوهگيري درس هفدهم درآمدي بر توصيف / گويي بط سفيد لغت 1- «چوك» در مصراع «چوك ز شاخ درخت، خويشتن آويخته» كدام معني را دارد؟ شباويز، مرغ حق 2- «نحل» ؛ يعني ... : زنبور عسل 3- در مصراع «برگل تر عندليب، گنج فريدون زده است» گنج فريدون به چه معناست؟ سرود و نغمه 4- «غاليه» ؛ يعني ... : مواد خوشبو با رنگ سياه و مركب از مشك و عنبر و كافور و... املا 5- در مصراع «بيخته مشك سياه، ريخته درّ سمين» كدام واژه نادرست نوشته شده است؟ ثمين تاريخ ادبيات 6- از برجستهترين نويسندگان مكتب «ناتوراليسم» چه كسي را ميتوان نام برد؟ اميل زولا 7- بديعترين توصيفات مجالس بزم در آثار كدام شاعر آمده است؟ نظامي گنجهاي آرايههاي ادبي 8- اگر شاعر به «عناصر بيجان طبيعت، پرندگان، گلها و ديگر موجودات احساس و صفت بشري ببخشد» از چه آرايهاي استفاده كرده است؟ تشخيص (جانبخشي) 9- در مصراع «گويي بطّ سفيد، جامه به صابون زده است» جامه استعاره از چيست؟ پرهاي بطّ 10- در بيت «در دهن لاله باد، ريخته و بيخته / بيخته مشك سياه و ريخته درّ ثمين» مشك سياه و درّ ثمين استعاره از چيست؟ سياهي گل لاله، باران درك مطلب و دانستنيهاي درس 11- «سرو و سماطي كشيد، بر دو لب جويبار» ؛ يعني ... : سرو دو طرف جويبار صف كشيده است. 12- مفهوم مصراع «برگل تر عندليب، گنج فريدون زده است» چيست؟ بلبل بر شاخهيپرطراوت گلسرخ، نغمهخواني ميكند. 13- منظور شاعر از «لؤلؤ تر» در مصراع «وز سم اسب سياه، لؤلؤ تر ريخته» چيست؟ قطرههاي باران 14- ادبيات توصيفي ايران چند دستهاند؟ نام ببريد. سه دسته /توصيفات تخيلي، توصيفات نمادين، توصيفات واقعي 15- «توصيفات نمادين» بر چه اصلي استوارند؟ تشبيه و مقايسه 16- شعر «گوييبطّ سفيد ...» چهنوع توصيفي است؟ توصيف تخيلي درس هجدهم دماونديه لغت 1- «شير سپهر» در مصراع « با شير سپهر بسته پيمان» به چه معنياست؟ آفتاب (به اعتبار آن كه در برج اسد است). 2- «هرّا» ؛ يعني ... : آواز مهيب 3- در مصراع «از سربكش آن سپيد معجر» معجر ؛ يعني ... : روبند 4- «گرزه» ؛ يعني ... : مار بزرگ سمي املا 5- مصراع «بخروش چو شرذه شير ارقند» چند غلط املايي دارد؟(دو شرزه، ارغند) تاريخ ادبيات 6- شهرت شاعري «محمدتقي ملكالشعراي بهار» به چيست؟ سرودن قصيدههاي فخيم و استوار 7- دماونديّهي دوم با تأثيرپذيري از چه چيزهايي سروده شده است؟ هرج و مرج قلمي و اجتماعي و هتّاكي در مطبوعات آزار وطنخواهان در آن سالها آرايههاي ادبي 8- در بيت «تا درد و ورم فرو نشيند / كافور بر آن ضماد كردند» واژههاي مشخص شده چه آرايهاي دارند؟ استعاره 9- «اورند» در مصراع «بنشين به يكي كبود اورند» مجاز از چيست؟ فرّ و شكوه 10- «مشبه» درمصراع «تو مشت درشت روزگاري» چيست؟ دماوند 11- درمصراع «از سيم به سر يكي كله خود» سيم استعاره از چيست؟ برف درك مطلب و دانستنيهاي درس 12- شاعر در بيت «با شير سپهر بسته پيمان / با اختر سعد كرده پيوند» به كدام صفت دماوند اشاره دارد؟ بلندي 13- بيت «بر ژرف دهانت سختبندي/ بربسته سپهر ديو پرفند» به كدام رفتار اجتماعي نادرست در زمان شاعر اشاره دارد؟ نبودن آزادي بيان 14- منظور شاعر از بيت «من بند دهانت برگشايم / ور بگشايند بندم از بند» چيست؟ به تو آزادي بيان ميدهم. 15- «سياه بخت فرزند» در بيت «اي مادر سرسپيد، بشنو/ اين پند سياه بخت فرزند» كيست؟ شاعر 16- در بيت «زين بيخردان سفله بستان / داد دل مردم خردمند» بيخردان سفله چه كساني هستند؟ ستمگران حاكم 17- «ديو پرفند» ؛ يعني ... : ديو و شيطان پرمكر و حيله درس نوزدهم توصيف كويمات ... / شب كوير لغت 1- واژههاي مشخص شده در عبارت كدام معني را دارند؟ «درپاژهي آن مشرعهاي است كه به پنج نايژه آب بيرون ميآيد.» : پاشويه، جاي نوشيدن آب، لوله 2- «دولاب» ؛ يعني ... : چرخ آبكشي 3- «حصين» ؛ يعني ... : استوار و محكم 4- در عبارت «عرّادهها بر سر ديوار نهاده ...» عرّادهها كدام معني را دارد؟ وسيلهايكوچكتر از منجنيق براي پرتاب كردن سنگ املا 5- كدام تركيب غلط املايي دارد؟ «ميعادگاه انسان، نزهتگه ارواح، جولانگاه حول» : جولانگاه هول تاريخ ادبيات 6- «كوير» اثر كيست؟ دكتر علي شريعتي 7- مهمترين اثر «ناصرخسروقبادياني» چه نام دارد؟ سفرنامه آرايههاي ادبي 8- مصابيح آسمان در عبارت «شبها روشن است به قطرههاي درشت و تابناك باران ستاره؛ مصابيح آسمان!» استعاره از چيست؟ ستارگان 9- مشبهبه در عبارت كدام است؟ «آن عالم پرشگفتي و راز سرايي سرد و بيروح شد.» سرايي سرد 10- «آسمان فريبي آبي رنگ شد» چه آرايهاي را دارد؟ حسآميزي درك مطلب و دانستنيهاي درس 11- «مبلغي بر بارويشهر برود.» ؛ يعني ... : مقداري بر ديوار دور شهر بالا رود. 12- «سهجانب او با آبدرياست» ؛ يعني ... : سه طرف آن را آب گرفته است. 13- «كنده» معادل است با ... : خندق 14- «فاضل بر زمين ميگذرد» ؛ يعني ... : باقيمانده آب جاري ميشود و ميرود. 15- «باجگاهي است آنجا ...» ؛ يعني ... : آنجا محلاخذ عوارضاست. 16- با توجه به درس، منظور از «پرنده شاعر» چيست؟ خيال 17- باتوجهبه عبارت«نالههاي گريهآلود آن امام راستين را ميشنوم...» . منظور از «امام راستين» كيست؟ امام علي (ع) درس بيستم اور ازان لغت 1- «عوايد» ؛ جمع مكسّر ... است . عايده 2- «توفال سقف» ؛ يعني ... : تختههاي باريك و نازك سقف 3- «نان بستن» ؛ يعني ... : نان پختن 4- «نوعي دامن گشاد و برچين و كوتاه كه در قديم زنان روي شلوار ميپوشيدند.» چه نام داشت؟ شليته املا 5- كدام واژهها در عبارت «زنهاشان به خوشهچيني و در يوزهگي يك ماهي اطراق ميكنند.» نادرست نوشته شده است؟ دريوزگي، اتراق تاريخ ادبيات 6- «اورازان» ازكدام نوع نوشتههاي«جلال آل احمد» است؟ تكنگاري آرابههاي ادبي 7- درعبارت«اما در امامزادهاي كه اهاليده،معصوم زادهاش مينامند...» «ش» چه نقشي دارد؟ مفعول 8- عبارت «ميانشان شكرآب است» چه آرايهاي دارد؟ كنايه (رابطهي خوبي ندارند). 9- در عبارت «گوش من غرق شنيدن صداي شيرين تو شده است.» چه آرايهاي مييابيد؟ حسآميزي 10- عبارت «اخترشب از كنار كوهساران سرخم ميكند تا صداي تو را بشنود.» چه آرايهاي دارد؟ تشخيص درك مطلب 11- «زود به پيري نشسته» ؛ يعني ... : دچار پيري زودرس شده 12- «خيلي زود رنجاند» ؛ يعني ... : زود ناراحت ميشوند. 13- «اختبودن» درعبارت «ارزن هم زودتر به دست ميآيد و هم با سرما بيشتر اخت است.» ؛ يعني ... : سازگار بودن 14- عبارت «تابوت مانندي است كه آن را با انواع شالها و آيينهها ميآرايند و مردم به عنوان نماد تابوت امامحسين (ع) به حركت در ميآورند.» معادل با چيست؟ نخل 15- اهالي ده «اورازان» را چگونه معني ميكنند؟ آب ريزان 16- منظور شاعر از «يك گوش واحد است كه اين هر دو صدا را ميشوند.» كيست؟ خداوند درس بيست و يكم درآمدي بر ... / چندحكايت لغت 1- در عبارت «هر يكي ازار پاي چرمين پوشيده و يكي را برگردن گرفته ميآورند.» ازار پاي چرمين ؛ يعني ... : شلوار چرمين 2- «مقامر» ؛ يعني ... : قمارباز 3- «كمزني» در عبارت «هرگونه اهانت و ايذا را با كمزني مقابله ميكرد.» ؛ يعني ... : بيتوجّهي 4- «تبتّل» ؛ يعني ... : از جهان بريدن املا 5- در عبارت «چقزي و سعوه اي نيز بر روي آب ميرود. ذقن و مگس نيز در هوا ميپرد.» چند غلط املايي وجود دارد؟ سه (چغزي/صعوه/زغن) تاريخ ادبيات 6- كتاب «اسرارالتوحيد» اثر كيست؟ و دربارهي چه كسي است؟ محمدمنوّر، شيخ ابوسعيد ابوالخير 7- كتاب «المنقذ من الضلال» اعتراف گونهاي ماندني و با ارزش است از ... : امام محمدغزالي 8- از نمونههاي برجستهي جهاني حسب حال ميتوان كتاب ... را از دكتر طه حسين نام برد. الايام درك مطلب و دانستنيهاي درس 9- «سبق سلام را ميستود» ؛ يعني ... : پيشدستي كردن در سلام گفتن را ستايش ميكرد. 10- «تو راكبي و او مركوب» ؛ يعني ... : تو سوار هستي و او وسيلهي سواري توست. 11- نثر «دكتر زرينكوب» از كدام نوع نثر است؟ تحقيقي، هنري 12- معني كنايي «از كروه در رفتن» چيست؟ از حال عادي خارجشدن، عصباني شدن 13- «كتاب پلّهپلّه تا ملاقات خدا» اثر كيست و شرح حال كدام عارف است؟دكتر زرينكوب، مولوي 14- عبارت «بيخويشتن نشسته بود، خواجهوار و پاي بگرد كوه» وصف چگونه فردي است؟ گستاخ و مغرور 15- «شيخ با كسي خلقي بكرد.» ؛ يعني ... : شيخ با كسي شوخي و مزاح كرد. 16- «شيخ بوعبدالله بشكست و با خويش رسيد.» كدام معني را دارد؟ شيخ بوعبدالله خوار و خفيف شد و به خود آمد. 17- «اين سراي باز كنيم» ؛ يعني ... : اين خانه را خراب كنيم. درس بيست و دوم روزها / افسانهي عاشقي لغت 1- «باديه» ؛ يعني ... : بيابان 2- «قصير جثّه» ؛ يعني ... : كوتاهقامت 3- «بارقه» كدام معني را دارد؟ برق زننده 4- واژهي«متمكّن» در عبارت «از نظر مالي هيچ مشكلي نداشت و در نوع خود متمكّن به شمار ميرفت.» ؛ يعني ... : ثروتمند و پولدار املا 5- كدام واژه دراين عبارت نادرست نوشته شده است؟ «هر عصب و فكر به منبع بيشاعبهي ايمان وصل بود.» بيشائبه 6- كدام تركيبها غلط املايي دارند؟ «شير آغوذ، فوق طاقت، صافي صّحار»آغوز، سحّار تاريخ ادبيات 7- كدام اثر را دكتر اسلامي ندوشن ننوشته است؟ «صفيرسيمرغ، آزادي مجسمه، با كاروان حلّه» با كاروان حلّه 8- مثنوي «هفت اورنگ» اثر كيست؟ جامي 9- «خمسةالمتحيّرين» اثر كيست و به يادگار چه كسي نوشته شده است؟ اميرعلي شيرنوايي، جامي آرايههاي ادبي 10- در عبارت «تكيه ميداديم و سعدي ميخوانديم.» كدام واژه مجاز است؟ سعيد (كليات سعدي) 11- «سراچهي ذهنم آماس ميكرد.» چه آرايهاي دارد؟ 12- جملهي «براي من قصههاي شيريني ميگفت.» كدام آرايه را دارد؟ حسآميزي درك مطلب و دانستنيهاي درس 13- «نميدانست كجا ريشه بدواند» ؛ يعني ... 14- عبارت «احدي نتوانسته مانند سعدي حرف بزند، در عين حال نظير حرفزدن او را هر روز ميشنويم» اشاره به كدام صفت شعر سعدي دارد؟ سهل ممتنع بودن 15- مصراع دوم بيت «آرند كه واعظي سخنور / بر مجلس وعظ، سايه گستر» ؛ يعني ... : حضار را تحت تأثير داده بود. 16- «لكه دويدن» ؛ يعني ... : تندرفتن و دويدن درس بيست و سوم ميرزا رضا كلهر لغت 1- «نوكري كه عنان اسب را ميگيرد و پيشاپيش پياده مي رود.» معني كدام واژه است؟ جلودار 2- «فاق قلم را خيلي كم و كوتاه باز ميكرد.» فاق ؛ يعني ... : شكاف نوك قلم 3- «چاي ديشلمه» ؛ يعني ... : چاي قند پهلو 4- «استنكافكردن» ؛ يعني ... : سرباز زدن املا 5- املاي كدام تركيب نادرست است؟ «خانهي سنگلج، پيچيدهگي چشم، خط نستعليق» : پيچيدگي تاريخ ادبيات 6- كتاب «شرح زندگي من» اثر كيست؟ عبدالله مستوفي 7- كدام اثر از «عبدالله مستوفي» نيست؟ «ابطال الباطل، محاكمهي انسان و حيوان، بامداد اسلام». بامداد اسلام اثري است از دكتر زرينكوب آرايههاي ادبي 8- عبارت «اين خط را از درويش هم بهتر و بامزه تر مينوشت.» چه آرايهاي دارد؟ حسآميزي درك مطلب و دانستنيهاي درس 9- «متوسّل شدن» ؛ يعني ... : وسيله قرار دادن 10- منظور از «مشق» در جملهي «از صبح مجلس مشق داير ميشد.» چيست؟ خط 11- «خلقوخوي ميرزا دستشبود.»؛ يعني...: براخلاقميرزا تسلط داشت. 12- «گوشهايش سنگين بود.» كدام معني را دارد؟ كر بود. 13- «سرهم رفته» ؛ يعني ... : جمعاً ، روي هم 14- «يك قلم كلمه را تمام ميكرد.» ؛ يعني ... : بدون برداشتن قلم از روي كاغذ كلمه را مينوشت. 15- «تجديد قط» ؛ يعني ... : بريدن مجدد سر قلم 16- «يك كاسه» در جملهي «تمام صفحه يك كاسه سياه ميشد.» به چه معني است؟ سراسر، يك پارچه 17- «نفسه زدن» ؛ يعني ... : تند نفس كشيدن درس بيست و چهارم درآمدي بر ... لغت 1- كلمهي مشخص شده در عبارت «غم و ضجرتي سخت بزرگ بر دست من يافت». كدام معني را دارد؟ اندوه، ملال 2- «برنشستن» در جملهي «باري وقت برنشستن نيست.» به چه معني است؟ سوار شدن 3- «سوگندان مغلّظ» ؛ يعني ... : قسمهاي محكم و استوار 4- «الحاح» ؛ يعني ... : اصرار و پافشاري املا 5- عبارت «عقل از من ذايل شد و تيلسان از من جدا گشت. افشين را سخت ناخوش و حول آيد در چنين وقت.» چند غلط املايي دارد؟ سه (زايل، طيلسان، هول) تاريخ ادبيات 6- «سياستنامه» اثر كيست و موضوع آن چيست؟ خواجه نظامالملك توسي ، فنون مملكتداري 7- «جامعالتمثيل» اثر كيست؟ حبله رودي 8- كلمات مناسب براي جاهاي خالي عبارت كدام است؟ مشروطيت، اروپايي درك مطلب و دانستنيهاي درس 9- در عبارت «دلم گواهي ميداد كه كاري افتاده است.» معناي جملهي آخر چيست؟ حادثهاي بزرگ پيش آمده است. 10- «دست و روي بشستم و قرار نبود» قرار نبود ؛ يعني ... : آرام نداشتم. 11- «اگر راه باشد بفرمايد ...» ؛ يعني ... اگر اجازه باشد بگويد. 12- «چند اثر نمود.» ؛ يعني ... : چند كار نمايان 13- «دست من بگرفته است» ؛ يعني ... : با من پيمان بسته است. 14- «عقل از من زايل شد» چه معني ميدهد؟ عقل من ناپديد شد و از بين رفت. 15- «بودلف را خطري بكنم ...» به چه معني است؟ براي بودلف كار بزرگي انجام دهم. 16- «حديث من گذشت.» ؛ يعني ... : سخن من تمام شد. درس بيست و پنجم قصهي عينكم / آخرين درس لغت 1- واژهي مشخص شده در جمله ي «درخانه هم بيدشت نبودم.» كدام معني را دارد؟ نصيب و قسمت 2- «برّ و برّ» ؛ يعني ... : خيره 3- «جلّي» ؛ يعني ... : آشكار و روشن 4- «معمّر» در عبارت ›يكي از مردان معمّر دهكده،كتاب را گشوده بود.» به چه معني است؟ مسن و سالخورده املا 5- كدام واژه در عبارت نادرست نوشته شده است؟ «نهالي چند كه وي در باغ قرص كردهبود ...» غرس 6- كدام تركيب غلط املايي دارد؟«لباس ژنده، ابهت و شكوه، صداي محيب» : صداي مهيب تاريخ ادبيات 7- كتاب «قصههاي دوشنبه» اثر كيست؟ آلفونس دوده 8- كتاب«شلوارهايوصلهدار» را چه كسي نوشته است؟ رسول پرويزي آرايههاي ادبي 9- «سرخويش گرفتن» چه آرايهاي دارد؟ كنايه 10- درجملهي«حالا كلاسسخت درخنده فرورفته» كلاس ... است. مجاز 11- جملهي «برگ درختان مثل سربازان تيرخورده تكتك ميافتادند.» چه آرايهاي دارد؟ تشبيه درك مطلب و دانستنيهاي درس 12- «فرنگي مآب» ؛ يعني ... : بهشيوهي اروپايي 13- «خيلي بهخودش ور ميرفت.» به چه معني است؟ خودش را خيلي ميآراست 14- «اين مطلب را داشته باشيد.» كدام معني را دارد؟ اين مطلب را فراموش نكنيد. 15- «بور شدن» كنايه است از ... : خجالت زده شدن 16- معنيكنايي«درپوستم نميگنجيدم»چيست؟بيشاز اندازهشاد بودم. 17- «باريك بين شدن» ؛ يعني ... : به جزئيات دقّت كردن. 18- «من قلا كردم» به چه معني است؟ من شيطنت كردم. 19- «قوز بالاقوز بودن» ؛ يعني ... : دردي بر دردها اضافه شده. 20- «دل به دريا زدن» كدام معني را دارد؟ جرئت كردن درس بيست و ششم ترجمه لغت 1- «تنجيم» ؛ يعني ... : ستارهشناسي 2- «فلاحت» ؛ يعني ... كشاورزي 3- «تحريف» ؛ به كدام معني آمده است؟ دگرگون كردن 4- «قراين» ؛ يعني ... : نشانهها درك مطلب و دانستنيهاي درس 5- اولين ترجمهها به زبان فارسي، از چه زباني بود؟ سانسكريت 6- «نوبخت اهوازي» از مترجمان كدام دوره است؟ دورهي اسلامي 7- مردماني كه همزبان نيستند، براي ارتباط با يكديگر از چه ابزاري استفاده ميكنند؟ ترجمه 8- «ترجمهي تفسير طبري»در چه زماني به فارسي برگردانده شد؟ سامانيان 9- ترجمهي«كليلهودمنه» به همت چه كسي انجام شد؟ نصرالله منشي 10- ترجمه از زبانهاي اروپايي به ويژه فرانسه از چه زماني آغاز شد؟ تأسيس دارالفنون 11- ابتدا چه نوع كتابهايي ترجمه شد؟ كتابهاي درسي 12- كتاب «سه تفنگدار» اثر كيست؟ الكساندر دوما 13- چرا شعر اروپايي نتوانست معيارهاي خود را بر شعر فارسي تحميل كند؟ به دليل پشتوانهي نيرومند شهر كهن فارسي 14- مطلوبترين شكل ترجمه چيست؟ آناست كه هيچ شكلي از صورت و معني از ميان نرود. 15- «زبان مبدأ» يعني چه؟ زباني كه از آن ترجمه ميشود. 16- اساسيترين شرط ترجمهي خوب چيست؟ حفظ سبك مؤلف 17- نام ديگر ترجمهي ارتباطي چيست؟ آزاد يا روان 18- ترجمهاي كه از زبان مبدأ و دنياي نويسنده فاصله نميگيرد، چه نام دارد؟ ترجمهي تحتاللفظي 19- در دورهي اسلامي،آثار معتبر علمي و فلسفي كدام كشور ترجمه شد؟ يونان 20- ترجمهي «اتلّلوي شكسپير» را چه كسي انجام داد؟ ناصرالملك درس بيست و هفتم جهاد / هجرت و... لغت 1- «شمشير آخته» ؛ يعني ... : شمشير بركشيده 2- در عبارت «از اندوه بيرون نياييد كه آماج تير بلائيد.» آماج كدام معني را دارد؟ نشانه، هدف 3- «معركه» در جملهي «هنوز بيست سال نداشتم كه پا در معركه گذاشتم.» به چه معناست؟ ميدان جنگ 4- «كلمات قصار» ؛ يعني ... : سخنان كوتاه و پندآموز املا 5- عبارت «پياپي جرئهي اندوه به كامم ميريزد و با نافرماني و فروگزاري جانبم، كارها را به هم در ميآميزد.» چند غلط املايي دارد؟ سه (جرعه، فروگذر، ميآميزيد) تاريخ ادبيات 6- كتابهاي «فاوست، اگمونت» اثر كيست؟ گوته 7- كتاب «نهجالبلاغه» را چه كسي گردآوري كرده است؟ سيدرضي 8- «گوته» به كدام شاعر فارسي زبان دلبستگي داشته است؟ حافظ 9- «بهارستان» اثر كيست؟ جامي درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- «زشت باديد.» ؛ يعني ... : زشتي نصيبتان باد. 11- «نكوشيدند» در عبارت «با مردمي در آستانهي خانهشان نكوشيدند» كدام معني را دارد؟ نجنگيدند. 12- «كار را به هم در ميآميزيد.» ؛ يعني ... : موجب پريشاني امور ميشويد. 13- منظور از «كساني كه در پناه اسلاماند.» چه كساني هستند؟ پيروان ساير اديان 14- در عبارت «شب شعلهاش پرده دري ميكند.» پردهدري كردن ؛ يعني ... : افشاگري كردن 15- منظور از «آب خضر» در عبارت «آب خضر جوانت كند.» چيست؟ آب زندگاني 16- «هنگامهاي ديد.» ؛ يعني ... : شلوغياي ديد. 17- «دنياي تصنّعي» ؛ يعني ... : دنياي ساختگي درس بيست و هشتم درآمدي بر ادبيات معاصر لغت 1- «تراويدن» ؛ يعني ... : چكيدن 2- «عبث» ؛ يعني ... : بيهوده 3- «شبتاب» ؛ يعني ... : آن چه در شب بدرخشد. 4- «خليدن» ؛ يعني ... : مجروح كردن تاريخ ادبيات 5- نخستين شعر «نيما» كه از نظرگاه تخيل و وزن آرايي و قافيهبندي با شعر گذشتگان متفاوت بود، چه نام دارد؟ ققنوس 6- معروفترين چهرههاي شعري پس از «نيما» چه كساني هستند؟ مهدي اخوان ثالث، سهراب سپهري 7- «نيما» با سرون كدام قطعه آغازگر تحولي بزرگ در شعر فارسي شد؟ افسانه آرايههاي ادبي 8- «نگران با من استاده سحر» كدام آرايهي ادبي را دارد؟ تشخيص 9- شعر«در جگر ليكن خاري / از ره اين سفر ميشكند» كدام آرايه را دارد؟ كنايه درك مطلب و دانستنيهاي درس 10- «ادبيات معاصر» شامل چه دورهاي ميشود؟ از امضاي فرمان مشروطيت تا به امروز 11- عوامل عمدهي تحولات ادبي در جامعهي ايران به چند دسته تقسيم ميشوند؟ پنج دسته 12- «تكلّف و تصنّع» درنوشته ؛ يعني ... : دشوارنويسي 13- «واژههاي مترادف» ؛ يعني ... : كلمات هممعني 14- شهرت نوشتههاي «دهخدا» در اين دوره به چيست؟ طنز و لطيفههاي انتقادي 15- منظور از«در وديواربههمريخته»درشعر«در وديوار بههمريختهشان/ بر سرم ميشكند» چيست؟ بيسر و ساماني و آشفتگي 16- در شعر «در جگر ليكن خاري / از ره اين سفرم ميشكند» منظور از «سفر» چيست؟ سير آرزوها و خواستهها در ذهن شاعر 17- در شعر «غم اين خفتهي چند / خواب در چشم ترم ميشكند»، «خفتهي چند» چه كساني هستند؟ مردم غفلت زده درس بيست و نهم خوان هشتم لغت 1- «سورت» ؛ يعني ... : تندي، تيزي، شدت اثر 2- «منتشا» ؛ يعني ... : چوبدستي عصا مانند 3- «ابزار سنجش يا محك» هممعني با چه واژهاي است؟ عيار 4- «همگنان» ؛ يعني ... : همنوعان تاريخ ادبيات 5- مهمترين شاخصههاي شعري «اخوان ثالث» به چند دسته تقسيم ميشوند؟ سه دسته 6- كتاب «بدعتها و بدايع نيما يوشيج» اثر كيست؟ مهدي اخوان ثالث 7- «اخوان» در كدام كتاب به كل تازهاي از بيان در شعر حماسي واجتماعي دست يافت؟ زمستان 8- اوج شكوفايي شعري «اخوان» كدام كتاب است؟ آخر شاهنامه آرايههاي ادبي 9- «چوب دستي منتشا مانند در دستش» چه آرايهاي دارد؟ تشبيه 10- در شعر «قهوهخانه گرم و روشن بود، هم چون شرم ...» چند ركن از اركان تشبيه ذكر شده است؟ چهار ركن 11- «خون گرم» در شعر «همگنان را خون گرمي بود.» چه آرايهاي را بهوجود آورده است؟ كنايه 12- «صداي گرم» چه آرايهاي دارد؟ حسآميزي درك مطلب و دانستنيهاي درس 13- «همگنان را خون گرمي بود.» ؛ يعني ... : حاضران مهربان بودند. 14- «اين عيار مهر و كين مرد و نامرد است» ؛ يعني : اين داستان كه ميگويم وسيلهي سنجش مرد از نامرد است. 15- منظور از «كليد گنج مرواريد» چيست؟ لبخند 16- «تهمتن گرد سجستاني» ؛ يعني ... : رستم پهلوان سيستاني درس سيام صداي پاي آب / شكوفهي اشك لغت 1- «زَهره» ؛ يعني ... : جرئت 2- «عقده» ؛ يعني ... : گره 3- «اسب زرد رنگ» با چه واژهاي هممعني است؟ سمند 4- «گزير» ؛ يعني ... : چاره املا 5- املاي كدام كلمه نادرست است؟ «برجانهاي ما جز الطاف و مرهمت خود منگار.» مرحمت تاريخ ادبيات 6- «مجموعهي رسايل فارسي» اثر كيست؟ خواجه عبدالله انصاري 7- «دري بهخانهيخورشيد» اثركدام شاعرمعاصر است؟سلمانهراتي 8- نخستين مجموعه شعر نيمايي سهراب سپهري چه نام دارد؟ مرگ رنگ آرايههاي ادبي 9- مصراع «لاي اين شببوها، پاي آن كاج بلند...» چه آرايهاي دارد؟ تضاد 10- درشعر «جانمازم چشمه، مهرم نور» نور، نماد چيست؟ پرتو ايزدي 11- در مصراع «دشت سجادهمن» كدام واژه «مجاز» است؟ دشت درك مطلب و دانستنيهاي درس 12- منظور شاعر از «سنگ از پشت نمازم پيداست.» ؛ يعني ... : خلوص نيّت دارم. 13- «عصرمعراجپولاد واصطكاكفلزات»كنايه از چيست؟ عصر ماشين 14- منظور از «آب» در شعر «صداي پاي آب» كيست؟ رمز خود شاعر است. 15- «آسمان را بنشانيم ميان دو هجاي هستي»؛ يعني ... : حال را غنيمت بدانيم. 16- منظور از «گل نيلوفر و قرن» چيست؟ علم و عرفان 17- «ريه را از ابديت پروخالي بكنيم» ؛ يعني ... : خود را به ابديت پيوند دهيم.
به نام خدا